Πιστός στην υπόσχεση μου (βλέπε ΕΔΩ) να γράψω γι αυτό, αν το βιβλίο επιβράβευε τις μηδενικές προσδοκίες μου, και δεν τις υποβίβαζε σε αρνητικό πρόσημο, έχω να δηλώσω "pure pleasure" κι όχι "business" στο τελωνείο της ανάγνωσης του μυθιστορήματος του Θανάση Τριαρίδη, με την επιφύλαξη μερικών επισημάνσεων.
Πρόκειται ίσως για προσωπική εμμονή, αλλά νομίζω ότι αν η γενιά των '60s & '70s σε Έλληνες λογοτέχνες ανέδειξε κάποιο είδος περισσότερο επιτυχημένο από άλλα, αυτό είναι ο μαγικός ρεαλισμός. Η φυσική ροπή προς τη νοσταλγία της παιδικής ηλικίας της πλατιάς θάλασσας των ιστοριών, η δυνατότητα μίξης παλιών παραμυθιών και ιστοριών που άκουγες μέχρι και το 80 γύρω σου ως έφηβος "από τα χρόνια τα παλιά" ίσως έδωσε στους συγγραφείς των 30κάτι, 40κάτι, 50κάτι "κάτι" σημαντικότερο από τις ικανότητες για να ασχοληθούν με την αφηγηματική τεχνική που αναιρεί τα σύνορα μεταξύ φαντασίας & πραγματικού, χαρακτηρίζεται από ισότιμη αποδοχή του καθημερινού και του υπερρεαλιστικού, του εντελώς συνηθισμένου και του θαυμαστού. Ο μαγικός ρεαλισμός αναμιγνύει το λυρικό, το μυθικό και φανταστικό με την κατά βάθος διερεύνηση της ανθρώπινης ύπαρξης και την έντονη κοινωνική κριτική. Στη Ζυράννα Ζατέλη, την Εύα Ομηρόλη, στα πρώτα βιβλία της Φακίνου βρίσκουμε ιστορίες λιγότερο διστακτικές από αυτή του Τριαρίδη, αλλά ο πλούτος των ιστοριών που πασχίζουν να ενταχθούν και -αν και σπρώχνοντας- τελευταία στιγμή το επιτυγχάνουν αξιέπαινα τελικά, αναγκάζουν τον αναγνώστη με την ικανότητα να βλέπει τις πολλές παράλληλες πραγματικότητες του φαντασιακού ορισμού του κόσμου της πεζής καθημερινότητας, όπως αυτή μπορεί να απεικονιστεί πλήρως μονάχα από την εποχούμενη σε φτερωτό όχημα της φαντασίας.
Προσωπικός προβληματισμός και σχόλιο συνάμα θα μπορούσε να είναι τούτο: η αναπαραγωγή αυτής καθαυτής της παιδικής ηλικίας στον λόγο πρέπει να είναι αποφασιστική. Αντίθετα με συναφή είδη, όπως π.χ. στη ναΐφ ζωγραφική, ο λόγος δεν μπορεί να παρεκκλίνει προς τη δομημένη λογική σκέψη του ενήλικα, αγνοώντας την λογική σκέψη ενός παιδιού. Το ρόλο εφιάλτη παίζουν οι εμπειρίες. Τα απεικάσματα πολλές φορές σε όλη την έκταση του βιβλίου του Τριαρίδη απαιτούν κατασταλαγμένη εμπειρία ενός ενήλικα και δικαιολογούνται μονάχα από το αόριστο της αφήγησης, που -έξυπνα- δεν τοποθετείτε χρονικά. Παρόλα αυτά, αν πρέπει να ανακαλύψουμε που πάσχει η μυθοπλασία, αυτό είναι ένα παράπονο του αναγνώστη: "σπάει" την κατά τ' άλλα μαγικότατη ατμόσφαιρα, ενός από τα ατμοσφαιρικότερα βιβλία της -κατά την απόλυτη έννοια του όρου- σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.
Αδιαμφισβήτητα το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί και να διαδοθεί. Όπως επίσης, αξίζει να συγκαταλέγεται στις τάξεις της προσωπικής συλλογής βιβλίων κάθε φιλαναγνώστη. Το μόνο που θα πω ως προτροπή -όχι γιατί πραγματικά χρειάζεστε προτροπή για να το διαβάσετε- αλλά, για να κάνετε μιαν αρχή: Αρχίστε το, θα χρειαστεί να διαβάσετε μόλις τις πρώτες 10 σελίδες, κι αν μπορέσετε να το αφήσετε, κάντε το. Μη βάλετε στοίχημα πάντως ότι θα τα καταφέρετε...
Προσωπικός προβληματισμός και σχόλιο συνάμα θα μπορούσε να είναι τούτο: η αναπαραγωγή αυτής καθαυτής της παιδικής ηλικίας στον λόγο πρέπει να είναι αποφασιστική. Αντίθετα με συναφή είδη, όπως π.χ. στη ναΐφ ζωγραφική, ο λόγος δεν μπορεί να παρεκκλίνει προς τη δομημένη λογική σκέψη του ενήλικα, αγνοώντας την λογική σκέψη ενός παιδιού. Το ρόλο εφιάλτη παίζουν οι εμπειρίες. Τα απεικάσματα πολλές φορές σε όλη την έκταση του βιβλίου του Τριαρίδη απαιτούν κατασταλαγμένη εμπειρία ενός ενήλικα και δικαιολογούνται μονάχα από το αόριστο της αφήγησης, που -έξυπνα- δεν τοποθετείτε χρονικά. Παρόλα αυτά, αν πρέπει να ανακαλύψουμε που πάσχει η μυθοπλασία, αυτό είναι ένα παράπονο του αναγνώστη: "σπάει" την κατά τ' άλλα μαγικότατη ατμόσφαιρα, ενός από τα ατμοσφαιρικότερα βιβλία της -κατά την απόλυτη έννοια του όρου- σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.
Αδιαμφισβήτητα το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί και να διαδοθεί. Όπως επίσης, αξίζει να συγκαταλέγεται στις τάξεις της προσωπικής συλλογής βιβλίων κάθε φιλαναγνώστη. Το μόνο που θα πω ως προτροπή -όχι γιατί πραγματικά χρειάζεστε προτροπή για να το διαβάσετε- αλλά, για να κάνετε μιαν αρχή: Αρχίστε το, θα χρειαστεί να διαβάσετε μόλις τις πρώτες 10 σελίδες, κι αν μπορέσετε να το αφήσετε, κάντε το. Μη βάλετε στοίχημα πάντως ότι θα τα καταφέρετε...
ΥΓ. Το βιβλίο μου χάρισαν τον Ιούλιο
του 2011 οι Χρήστος Καλός & Κλειώ Τανταλίδη
λίγο πριν τη γιορτή μου, που πέρασα στην Αθήνα.
Το διάβασα εν κινήσει, στο τρένο της μετάβασης
και της επιστροφής, αφήνωντας σκόπιμα
τις 11 τελευταίες σελίδες να διαβαστούν
άμα τη επισροφή μου, σπίτι.
ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ
Το βιβλίο διατίθεται ελεύθερα
και σε ηλεκτρονική μορφή,
από τον συγγραφέα. Αν διαβάζετε
στον υπολογιστή, διαβάστε το
Η σημείωση των εκδόσεων ΔΗΓΜΑ
που ξεκίνησαν τη διαδρομή τους
με το συγκεκριμένο βιβλίο
Συγκεντρωμένες κριτικές
για το βιβλίο
Βίντεο μίας συνέντευξης
του συγγραφέα Θανάση
Τριαρίδη στον Βασίλη Βασιλικό
το 2001, με αφορμή
τη 1η έκδοση του βιβλίου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου