Όταν το Παιδί Γίνεται το Κέντρο των Πάντων: Πώς η Παιδοκεντρική Κοινωνία Δίνει τη Χαριστική Βολή στις Δυτικές Κοινωνίες

Kοινωνιολόγοι, παιδοψυχολόγοι και εκπαιδευτικοί στον δυτικό κόσμο συνδέουν την «παιδοκεντρική κοινωνία» με βάναυσες κοινωνικές δυσλειτουργίες, όπως η αύξηση της επιθετικής ή αντικοινωνικής συμπεριφοράς ανηλίκων, ιδιαίτερα μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και στις ΗΠΑ καταγράφεται τα τελευταία χρόνια αύξηση περιστατικών σχολικής βίας, bullying και επιθέσεων μεταξύ μαθητών, ενώ στην Ελλάδα το φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας και των επιθέσεων μεταξύ ανηλίκων έχει απασχολήσει έντονα την δημόσια συζήτηση από το 2021 και μετά. 

Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι ένας παράγοντας είναι η εξασθένηση σαφών ορίων και η δυσκολία των ενηλίκων να ασκήσουν πειθαρχία, κάτι που σε ένα μέρος των παιδιών οδηγεί σε χαμηλότερη αυτορρύθμιση και μεγαλύτερη παρορμητικότητα. Η παιδοκεντρική κουλτούρα έχει συνδεθεί με υπερπροστασία και περιορισμένη ανάπτυξη αυτονομίας. Στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη νότια Ευρώπη πολλά παιδιά και έφηβοι μεγαλώνουν με έντονη γονεϊκή επιτήρηση και μικρότερη έκθεση σε ευθύνη και ανεξαρτησία, κάτι που αρκετές μελέτες συνδέουν με αύξηση άγχους, δυσκολίες ανθεκτικότητας και χαμηλότερη ικανότητα διαχείρισης αποτυχίας. Επιπλέον, δημιουργείται έντονο γονεϊκό άγχος και υπερβολική εξάρτηση από ειδικούς. Στις ΗΠΑ και στη βόρεια Ευρώπη αυτό εμφανίζεται ως intensive parenting με συνεχή επιτήρηση δραστηριοτήτων και υπερβολική επένδυση χρόνου και χρημάτων στο παιδί. Στην Ελλάδα το ίδιο φαινόμενο συνδυάζεται με την οικονομική πίεση των οικογενειών, με αποτέλεσμα οι γονείς να αισθάνονται ότι πρέπει να ελέγχουν πλήρως την εκπαιδευτική και κοινωνική πορεία των παιδιών τους. Η μετατόπιση της εξουσίας προς το παιδί επηρεάζει και το σχολείο. Πολλοί εκπαιδευτικοί στην Ευρώπη και στην Ελλάδα αναφέρουν δυσκολία επιβολής κανόνων μέσα στην τάξη και μεγαλύτερη αμφισβήτηση της σχολικής αυθεντίας από μαθητές και γονείς. 

Κατάλαβε τον Ολοκληρωτισμό Πριν από Όλους: Γιατί η Hannah Arendt Είναι Πιο Επίκαιρη από Ποτέ

Στις 14 Οκτωβρίου τιμούμε τη γέννηση μιας από τις πιο επιδραστικές μορφές του 20ού αιώνα: της Hannah Arendt. Γερμανο-αμερικανίδα διανοούμενη εβραϊκής καταγωγής, η Hannah Arendt δεν ήταν απλώς μάρτυρας της Ιστορίας, αλλά ένα πνεύμα που πάλεψε μαζί της. Το έργο της αποτελεί καρπό μιας ζωής που συνάντησε τις πιο βίαιες ανατροπές του αιώνα: τον αντισημιτισμό, τον εκτοπισμό, τη βία, τον ολοκληρωτισμό. Και μετουσιώνει αυτή την εμπειρία σε έναν από τους πιο σημαντικούς φιλοσοφικούς και πολιτικούς στοχασμούς της σύγχρονης εποχής.  Γεννημένη το 1906 στο Linden, μεγάλωσε σε κοσμική, μορφωμένη εβραϊκή οικογένεια. Σπούδασε φιλοσοφία, λογοτεχνία και θεολογία, και επηρεάστηκε βαθιά από στοχαστές όπως ο Martin Heidegger και ο Karl Jaspers. Με την άνοδο του ναζισμού, αναγκάζεται να φύγει από τη Γερμανία, να φυλακιστεί προσωρινά, να διαφύγει στη Γαλλία και τελικά να καταλήξει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου έζησε και δίδαξε χωρίς ποτέ να δεσμευτεί πλήρως με θεσμικούς ρόλους. Έγινε Αμερικανίδα πολίτης το 1950 και έκτοτε αφιερώθηκε στη συγγραφή και τη μελέτη της πολιτικής σκέψης.

Αποδοχή χωρίς εξιδανίκευση: γιατί η παχυσαρκία δεν είναι ντροπή, αλλά ούτε και επιλογή χωρίς συνέπειες

Πριν από μερικές δεκαετίες, οι παχύσαρκοι άνθρωποι κινδύνευαν να γίνουν αντικείμενο χλευασμού δημόσια, όπως βλέπαμε συχνά σε ελληνικές ταινίες των '60s. Σήμερα, οι κοινωνικές συμπεριφορές έχουν εξελιχθεί και τέτοιου είδους εξευτελισμοί δεν είναι πλέον κοινωνικά αποδεκτοί. Ευτυχώς, η πλειονότητα των πολιτών καταδικάζει τέτοιες συμπεριφορές, και αυτό δείχνει πρόοδο προς μια κοινωνία που προωθεί τη συμπερίληψη και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.

Ωστόσο, η αποδοχή του ανθρώπου όπως είναι – είτε πρόκειται για σωματική ιδιαιτερότητα, είτε για ασθένεια – δεν πρέπει να συγχέεται με την εξιδανίκευση ή την εξύμνηση μιας κατάστασης που ενδέχεται να είναι προβληματική για την υγεία και την ποιότητα ζωής του. Το να αποδέχεσαι τον άλλον σημαίνει ότι δεν τον στιγματίζεις ή ενοχοποιείς για την κατάστασή του, όχι ότι παρουσιάζεις την ασθένεια ή την δυσκολία ως προτέρημα ή κάτι που δεν χρειάζεται αντιμετώπιση. Ο σεβασμός στη διαφορετικότητα δεν αναιρεί την ανάγκη για ενημέρωση, πρόληψη και – όταν είναι εφικτό – θεραπεία.

Η παχυσαρκία είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Σήμερα, δεν μιλάμε απλώς για μερικά παραπανίσια κιλά ή για διαφορετικούς σωματότυπους· τα επίσημα στοιχεία δείχνουν μια ανησυχητική επιδείνωση του φαινομένου. Η Ελλάδα αναμένεται, μέχρι το 2050, να είναι η πιο παχύσαρκη χώρα υψηλού εισοδήματος στην Ευρώπη: 48% των γυναικών και 41% των ανδρών θα είναι παχύσαρκοι. Ήδη σήμερα, το 63% των ανδρών και σχεδόν οι μισές γυναίκες είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Το ξέσπασμα της βίας

Τη τελευταία εβδομάδα μόνο, συνέβησαν τα ακόλουθα: Στη Μεταμόρφωση, ένας 16χρονος επιτέθηκε άγρια με μπουνιές και κλωτσιές στο κεφάλι σε συνομήλικό του κατά τη διάρκεια ραντεβού για καβγά που είχαν κλείσει μεταξύ τους. Στην Πολίχνη (Θεσσαλονίκη), έξι ανήλικοι επιτέθηκαν σε έναν 16χρονο και τη 14χρονη φίλη του με μεταλλικό σωλήνα, στέλνοντας τους στο νοσοκομείο σε κρίσιμη κατάσταση, εξαιτίας ερωτικής αντιζηλίας. Στην Πάτρα, τρεις μαθήτριες ηλικίας 13, 15 και 17 ετών επιτέθηκαν σε συμμαθήτριά τους με γροθιές και βρισιές. Στο Λαύριο, 30 μαθητές ενεπλάκησαν σε άγριο καυγά έξω από το ΕΠΑΛ Λαυρίου, και 16χρονος τράβηξε μαχαίρι και τραυμάτισε δύο συμμαθητές του. Στο Ηράκλειο Κρήτης, ένας 14χρονος μαθητής επιτέθηκε στον γυμνασιάρχη του σχολείου του, χτυπώντας τον στο κεφάλι και ρίχνοντάς τον κάτω, επειδή είχε ενημερώσει τους γονείς του για τη συμμετοχή του σε κατάληψη. Στον Άλιμο, ένας 14χρονος μαθητής απείλησε την καθηγήτριά του ότι θα της «σπάσει τα μούτρα» επειδή του έκανε παρατήρηση για χρήση κινητού μέσα στη τάξη. Στη Γλυφάδα, μια 14χρονη ξυλοκοπήθηκε άγρια από ομάδα 40 ανηλίκων, που συγκεντρώθηκαν εκεί από όλη την  Αττική χωρίς να γνωρίζουν το θύμα μετά από πρόσκληση μιας ...αντιζήλου της στα social media. Στην Ερμιόνη Αργολίδας, δύο 17χρονοι μαθητές Λυκείου απείλησαν με φαλτσέτα έναν 12χρονο, του ξύρισαν τα μαλλιά και τον λήστεψαν.

Η οχλοκρατία μεγαλύτερο διακύβευμα από την πανδημία

Η αχαλίνωτη επέκταση του Ελληνικού conspiracy nation με κοινωνική νομιμοποίηση της γονεϊκής ιδιότητας, δεν είναι απλώς ένα ενοχλητικό κοινωνικό φαινόμενο. Δεν πρόκειται για μια γραφική μειοψηφία που δεν διακρίνεται για την κριτική ικανότητά της και είναι βέβαιη ότι "τα μεγάλα συμφέροντα μας κρύβουν την αλήθεια", οπότε ξυπνά μέσα τους η επιθυμία να αντισταθούν. Είναι οι ίδιοι που δεν θα αντισταθούν στον περιορισμό των εργασιακών δικαιωμάτων, το πελατειακό σύστημα, τον νεποτισμό, τις παραβιάσεις των νόμων όταν δεν ξεβολεύονται. Θα "αντισταθούν" σε ό,τι απειλεί την "ελευθερία τους", δηλαδή ό,τι τους βολεύει, όταν τους βολεύει, και όπως τους βολεύει. 

Άνθρωποι που κοιμούνται στον κινηματογράφο, αν η ταινία απαιτεί IQ μεγαλύτερο του ραδικιού, που βρίζουν τους επιστήμονες με διδακτορικά, ενώ είναι λειτουργικά αναλφάβητοι, δεν έχουν ανοίξει ποτέ βιβλίο -παρα μόνο σε selfie για το Instagram σε παραλία, που έχουν πάρει πτυχία από τα Ελληνικά πανεπιστήμια "επειδή μπήκαν" (κι αυτό παπαγαλίζοντας), που το μονδαικό τους χόμπι είναι ο φραπές, αδιαφορούν για όσους ανθρώπους γύρω μας έχουν ευαίσθητο ανοσοποιητικό σύστημα (ηλικιωμένοι, ανοσοκατεσταλμένοι, κλπ), διαδίδουν την κάθε ανοησία κάθε επιτηδείου που πουλά "αγιάσματα", βιταμίνες, ματζούνια και ουρλιάζουν παντού ότι δεν υπάρχει κορωνοϊός, ότι είναι απλή γρίπη, ότι δεν θα κάνουν εμβόλιο διότι δεν θέλουν να τους ελέγξουν, και τώρα τελευταία, ότι, αν τα παιδιά τους φορέσουν μάσκα, θα πάθουν αναπνευστικά προβλήματα. 

Το πρώτο ευρύτερο πρόβλημα που βλέπω είναι ότι αυτοί οι συμπολίτες μας είναι αδύνατον να κατανοήσουν την διαφορά μεταξύ ελευθερίας και ασυδοσίας. 

Το δεύτερο, ότι βρίσκονται σε παντελή άρνηση και ανικανότητα να κατανοήσουν ο,τιδήποτε δεν τους εξηγήσει κάποιος που να τους μοιάζει: δηλαδή να είναι εντελώς αυθαίρετος, φιλοκατήγορος, και να εκστομίζει μονάχα εντυπωσιακές αναπόδεικτες βλακείες. 

Το τρίτο πρόβλημα είναι ότι μπερδεύουν ακόμα περισσότερο μια ήδη μπερδεμένη κοινωνία σε αγωνία. 

Το τέταρτο προβλημα είναι ότι προσφέρουν έδαφος σε κάθε λαϊκιστή πολιτικό ή οποιονδήποτε εξωτερικό η εσωτερικό παράγοντα επιθυμεί να αποσταθεροποιήσει μια χώρα, δηλαδή τα πραγματικά, και όχι φαντασιακά και οριζόμενα από την άγνοια τους "κέντρα συμφερόντων". 

Το συνολικότερο πρόβλημα είναι ότι ρέπουμε, με αλματώδη βήματα προς την οχλοκρατία, και αυτό είναι το μεγαλύτερο διακύβευμα του σήμερα μας. Μεγαλύτερο και από τον κορωνοϊό. 

Μη γίνεστε απολογητές φονιάδων

Για να εξηγούμαστε: όποιος σκοτώνει άνθρωπο χωρίς να είναι σε άμυνα ή σε πόλεμο είναι δολοφόνος. Ο δολοφόνος είναι εγκληματίας. Όποιος δικαιολογεί έναν εγκληματία, κατηγορόντας το θύμα "που τον προκάλεσε" είναι ηθικός συναυτουργός σε αυτό και σε όλα τα παρόμοια εγκλήματα που θα ακολουθήσουν: δίνει αυτόματα άλλοθι σε καθέναν να κάνει τα ίδια, ορισμένως να θεωρεί ότι κάνει μεν κάτι παράνομο, αλλά όχι κάτι ανήθικο.

Στο ίδιο πνεύμα, όποιος γενικά κι αόριστα θεωρεί υπεύθυνη "την πατριαρχική κοινωνία" και συλλήβδην το ανδρικό φύλο, για μια δολοφονία που ακολουθεί έναν βιασμό, μιλώντα αστόχαστα για "γυναικοκτονία", είναι ηθικός συναυτουργός σε αυτό και σε όλα τα παρόμοια εγκλήματα που θα ακολουθήσουν: Θεωρώντας ότι ο δολοφόνος είναι "γυναικοκτόνος" του δίνετε το ίδιο άλλοθι της κοινωνικής παρότρυνσης και ταυτίζετε το ρατσισμό (που είναι επιλογή) με το βιολογικό φύλο(που δεν είναι επιλογή), ελαφρυνοντας την ευθύνη του εγκλήματος, αφού τον αναγνωρίζετε ως τυφλό όργανο μιας κοινωνικής πλάνης! Με δυό λόγια, αυτό που λέτε είναι ότι ο δολοφόνος δεν φταίει κατά 100%, αφού σε ένα ποσοστό, ευθύνεται η κοινωνία που τον εξώθησε να γίνει δολοφόνος!

Κάθε άποψη που απαλλάσσει μερικά ή ολοκληρωτικά από την ευθύνη του τον δολοφόνο με βάση τα χαρακτηριστικά του θύματος είναι εγκληματική. Αυτές οι απόψεις, αφενός δίνουν άλλοθι σε εγκληματικά μυαλά να δοκιμάσουν τις διεστραμένες τάσεις τους στην πράξη, αφετέρου διευρύνουν το χάσμα μιας ήδη πληγωμένης από μισερές απόψεις διαιρεμένης κοινωνίας, απομονωτισμού και ατομικισμού, που διψά μόνο για το επόμενο εξιλαστήριο θύμα, ώστε να διοδεύσει τον φόβο της στην οργή και την βία. Κατά την γνώμη μου, η κοινωνική ανέλιξη  χρειάζεται σύνθεση, όχι διάσπαση, πρόσθεση και πολλαπλασιασμό, όχι διαίρεση και αφαίρεση. Η νομιμοποίηση της δολοφονικής βίας είναι ανιστόρητη, ανώριμη και βαθιά ανήθικη πράξη. Μη γίνεστε απολογητές φονιάδων. 

Ίσως τελικά θέλουμε να γίνουμε Ελλάδα

Με φρίκη και αποτροπιασμό διάβασαν, ανάρτησαν σε διάφορα μεσα κοινωνικής δικτύωσης, ή με άλλους τρόπους προέβαλαν και συζήτησαν διάφοροι συμπολίτες μας, την μαρτυρία του χρήστη με προφίλ στο Facebook Alex A Stolt,σύμφωνα με την οποία, ενώ ήταν βεβαιωμένο κρούσμα του νέου κορονοϊού, το Σουηδικό Σύστημα Υγείας αρνήθηκε τη νοσηλεία του, υποχρεώνοντας τον να περάσει μόνος του, με μόνη βοήθεια την σύντροφο του, σπίτι του, την βαρύτατη ασθένεια, οπότε παραλίγο να πεθάνει. Διαβάστε την ανάρτηση του, έχει ενδιαφέρον.

Προσωπικά, πέρα από την μαρτυρία του συγκεκριμένου ανθρώπου βρίσκω ενδιαφέρουσα την κατακρήμνιση από το βάθρο της αγιότητας που του είχαν διασφαλίσει -εξίσου αυθαίρετα όπως την κατακρημνίζουν τώρα- του Σουηδικού κράτους, και την αμφισβήτηση της ηθικής υπόστασης των πολιτών του, που δεν εξειγήρονται έμπροσθεν μιας τέτοιας απάνθρωπης στάσης. Θεωρώ ότι και η αγιοποίηση και η κατακρήμνιση  στηρίζονται σε λάθος θεμέλια, διότι αγνοούν μια βασική αρχή της κοινωνικής εξέλιξης: κάθε λαός εξελίσσεται μέσα από διαφορέτικα μονοπάτια, με διαφορετικές επιρροές, που διαμορφώνουν την Ηθική, την έννοια του Δικαίου, και τις διαδικασίες της εξέλιξης με τελικό σκοπό την διαρκή διαμόρφωση και επαναδιαμόρφωση της ιδίαιτερης ταυτότητάς του. Στην πορεία, όλα αυτά τα στοιχεία συνιστούν το συλλογικό ασυνείδητο, και, τα επιτεύγματα αυτής της πορείας σε ιστορικό επίπεδο την κουλτούρα και τον πολιτισμό. Όταν κρίνουμε από την θέση μας έναν λαό που δεν είναι αυτός στον οποίο ανήκουμε, είναι βέβαιο ότι το κάνουμε με τα δικά μας κριτήρια, από μία οπτική γωνία που διαποτίζεται από το συλλογικό ασυνείδητο της κοινωνίας στην οποία μετέχουμε, και τους πολιτισμικού πλαισίου στο οποίο ανήκουμε. "Γιατί το όραμα ένος ανθρώπου δεν μπορεί να δανείσει τα φτερά του στον αλλο ανθρωπο", όπως γράφει και ο Χαλίλ Γκιμπράν στην ενότητα "Διδαχή" του βιβλίου του "Ο Προφήτης".

Γιατί έξυπνοι και μορφωμένοι άνθρωποι παραδίνονται στις θεωρίες συνωμοσίας;

Φοβάσαι. Όπως όλοι μας. Αγωνιάς για ένα αύριο που δεν βλέπεις, όσο κι αν προσπαθείς να το διακρίνεις μέσα στο σκοτάδι. Νιώθεις ανήμπορος, μικρός και αδύναμος και δεν το συνηθίζεις. Πίστεψε με, πανανθρώπινο είναι. Και το ζούμε όλοι καθημερινά, από την στιγμή που θα συνειδητοποιησουμε τον εαυτό μας μέχρι το τέλος των ημερών μας.

Αισθάνεστε ότι βρισκεστε στο έλεος αυτών των καταστάσεων, και το πακτωμένο άγχος σας, σας πειθαναγκάζει να αναζητήσετε έναν τρόπο να νοηματοδοτήσετε τα φαινόμενα. Αυτό σας δίνει την προσωρινή ανακούφιση ότι εφόσον γνωρίζετε την αληθεια, σε κάποιο βαθμό, μη αποδεχόμενοι αυτό που φαίνεται, μπορείτε να ελέγξετε τις επιπτωσεις της πραγματικότητας πάνω σας, και να έχετε την αίσθηση ότι μπορείτε να τις ελέγξετε, να τις προβλέψετε, και να τις αποφύγετε. Πιστέψτε με, είναι μια ανάγκη που έχουμε όλοι.

Ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι με τους οποίους έχω συζητήσει κατά το παρελθόν, με αφορμή τα ξεσπάσματα συνωμοσιολογικών θεωριών της περιόδου των Capital Controls το 2015, και εκδηλώσεις του φαινομένου σε φίλους, συνεργάτες, και γνωστούς μου -ανθρώπους όλους με κάποια ευφυία, μόρφωση και καλλιέργεια που δεν ταίριαζε στον λόγο που αναπτύσσαν σε αυτά τα ζητήματα, μου ανέφεραν και ένα ακόμα χαρακτηριστικό. Η διαδικασία της αποδοχής μιας απίθανης θεωρίας και η στην συνέχεια αναπαραγωγή της, στο βαθμό που θα βρεί αποδοχή, περνά μέσα από τις διαδικασίες αναζήτησης κοινής ταυτότητας που δένει ομάδες και καθορισμένα κοινωνικά σύνολα, μεγαλώνοντας την αίσθηση της ασφάλειας, που ενστικτωδώς πάντοτε αναζητά ο άνθρωπος. Με δυό λόγια, προσπαθείτε να δομήσετε ενστικτωδώς ομάδες ομοίων, όταν νιώθετε μόνοι, μικροί και ευάλωτοι. Φυσικά το ζήτημα συνδέεται με την αυτοεκτίμηση που αντλείτε από την ταυτότητα αυτή και με την αίσθηση υπεροχής, αφού κατέχετε μια αλήθεια που δεν είναι κοινή γνώση / αποδοχή. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους που μίλησα, όλοι ανεξαιρέτως έχουμε αυτούς τους μηχανισμούς, και την προδιάθεση να κινηθούμε αναλογως. Απλώς κάποιοι από εμάς την έχουμε σε μικρότερο βαθμό, κάποιοι σε μεγαλύτερο, ενώ κάποιοι άλλοι έχουμε αναπτύξει ψυχαναλυτικές άμυνες, γνωσιακές διαδικασίες, ή/και μια ευρύτερη φιλοσοφική συγκρότηση που μας βοηθάει να ξεπερνάμε την φυσική τάση μας προς τούτο.

Karl Popper: Το παράδοξο της ανεκτικότητας

#μένουμε σπίτι, σε ζήτηση μιας ελάχιστης φυγής

Χθες αστειεύτηκα με φίλους στο Facebook προφίλ μου δημοσιεύοντας αυτή την φωτογραφία και γράφοντας "Μεσημεριανό γεύμα με θέα, στο ομορφότερο τραπέζι gourmet κουζίνας της πόλης: στο μπαλκόνι μου!(ελπίδες ότι ήρθε και δεν θα ξαναφύγει η Άνοιξη)". Καθώς πράγματι έτρωγα στο μπαλκόνι μου λίγο νωρίτερα, για πρώτη φορά από τα τέλη του Φθινοπώρου και εξής, αναλογίστηκα πόσο δύσκολη είναι τελικά το ζητούμενο του #μένουμε σπίτι. Είχα την καλή τύχη να μετοικίσω στην Φλώρινα το καλοκαίρι, μετά από μία 9μηνη περίοδο κατοίκισης στα Εξάρχεια των Αθηνών -μία από τις παλιές γειτονιές μου της πόλης που γεννήθηκα και ανδρώθηκα. Ήμουν, ένιωθα και αισθάνομαι για δεύτερη φορά τυχερός στα πράγματα της ζωής μου, που μπορώ να μείνω σε ένα μέρος που αγαπώ πολύ: το 2007 μετοίκισα από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη, όπου έζησα τα 12 τελευταία χρόνια.

Στον αντίποδα των μετοικίσεων μου βρίσκονται εκατομύρια συμπατριώτες μου που κατοικούν στα αστικά κέντρα της χώρας, σε σπίτια που συχνά έχουν ως θέα την μπουγάδα του γείτονα απέναντι, παράθυρα που βλέπουν σε φωταγωγούς και ακάλυπτους, σε αδιέξοδα, μικρά στενά, ή σε πολύβουους δρόμους. Σε σπιτια μικρά, ελάχιστα φωτεινά, διόλου "ευάερα". Σε γειτονιές με άπειρο τσιμέντο. Πόσο ψυχοφθόρο, ίσως και ανθυγιεινό είναι αυτό το ελαφρά-τη-καρδία όλων μας #μένουμε σπίτι; Πόσο εφικτό και για πόσους; Μήπως πρέπει, στον βαθμό που μπορούμε να ελαφρύνουμε την μπάλα του φυλακισμένου;

Όνειρο ζουν, μην τους ξυπνάτε

Αναγκαστικά, πλέον έχουμε περισσότερο χρόνο από πριν. Μπορεί οι οικονομικές, βιοποριστικές ή άλλες αγωνίες μας να μην μας αφήνουν σε ησυχία τις "μικρές ώρες" της ημέρας, είναι όμως δεδομένο ότι έχουμε περισσότερο χρόνο μεσούσης καραντίνας. Θεωρητικά, και σε επίπεδο περιεχομένου επικοινωνίας, είμαστε καλύτερα από πριν: αφήνοντας πίσω μας θέματα εργασίας (καθώς πολλοί εξ υμών συνεχίζουμε να εργαζόμαστε απο το σπίτι) ο χρόνος που θα δαπανούσαμε για διαδρομές, τα "κενά" που θα κάλυπταν ανάγκες όπως τι θα παραγγείλουμε στην καφετέρια, τι θα φορέσουμε, τι θα ψωνίσουμε, ουρές σε τράπεζες, κοινωνικές υποχρεώσεις, κλπ., μπορεί να επενδυθεί στην ποιοτική επικοινωνία, την ενασχόληση με τα χόμπυ μας, την επιμόρφωση, την καλλιέργεια και τα πνευματικά μας ενδιαφέροντα, την συναναστροφή με την οικογένεια, την ανατροφή των παιδιών, την συντροφικότητα, τις συζητήσεις με φίλους... Είναι απόλυτα κατανοητό ο αδόκητος εγκλεισμός μας να μας ενοχλεί. Και σίγουρα δεν θα μας αφήσει πλουσιότερους σε χρήματα. Ίσως όμως μας προσφέρει μοναδικές εμπειρίες Προσφέρει σε πολλούς αυτά που δεν είχαν πριν, και πάντοτε ευχόμασταν να είχαμε!

Σενάρια επιστημονικής φαντασίας, που έχουν γίνει σειρές και ταινίες, στην pop κουλτούρα, αλλά και σημαντικοί φιλόσοφοι, μελλοντολόγοι και θεωρητικοί των επιστημών έχουν θεωρητκολογήσει υπέρ μιας μελλοντικής κοινωνίας στην οποία δεν υπάρχουν χρήματα και η συνακόλουθη επίδειξη τους ως σημείο υπεροχής, όπου οι ανάγκες όλων καλύπτονται και η εργασία προσφέρεται κατά το δημιουργικό μέρος της σε όλους, αφού ανάγκες παραγωγής καλύπτονται ως επί το πλείστον από διαδικασίες αυτοματοποίησης υπό την καθοδήγηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.

Η παρούσα συγκυρία δεν περιλαμβάνει κανένα από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της προηγούμενης παραγράφου. Επιφέρει όμως πρόσκαιρα παρόμοια αποτελέσματα, διότι αφαιρεί το στοιχείο της επίδειξης μέσω καταναλωτικών συνηθειών, πλούτου, και άλλων "αθλημάτων". Επίσης, πραγματώνει ένα υποκριτικό ευχολόγιο της Ελληνικής κοινωνίας, ως άλλο Τζίνι από λυχνάρι που άλλα ήθελαν να του πουν να πραγματοποιήσει, άλλα του είπαν και άλλα κατάλαβε. Είναι βέβαιο ότι το τζίνι είναι χαλασμένο, πρέπει να το πάμε για επισκευή!

Η Βλακοκρατία στον δημόσιο χώρο: ένα πολύ παλιό πρόβλημα

Τρια πουλάκια κάθονταν
(στο μαρμάρινο ανδριάντα του Παλαμα στην Ακαδημίας στην Αθήνα)

"Ἡ ἔμφυτος τάσις τοῦ βλακός, ἐξικνουμένη συχνότατα εἰς ἀληθῆ μανίαν ὅπως ἀνήκῃ εἰς ἰσχυρὰς καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρας πάσης φύσεως ὀργανώσεις, ἐξηγεῖται πρώτον μὲν ἐκ τῆς εὐκολίας τῆς ἀγελοποιήσεως, εἰς ἣν μονίμως ὑπόκειται, λόγω ἐλλείψεως ἀτομικότητος (ἐξ οὗ καὶ τὸ μῖσος τοῦ κατὰ τοῦ ἀτόμου καὶ τοῦ ἀτομικισμοῦ), δεύτερον δὲ ἐκ τοῦ ἀτομικοῦ ζῳώδους πανικοῦ, ὑπὸ τοῦ ὁποίου μονίμως κατατρύχεται, ἐκ τοῦ δεδικαιολογημένου φόβου μήπως περιέλθη εἰς τὸ παντὸς εἴδους προλεταριάτον. Ἀποτελεῖ δὲ ἡ τάσις αὕτη ἀμάχητον σχεδὸν τεκμήριον περὶ τοῦ βαθμοῦ τῆς πνευματικῆς του ἀναπηρίας. Τοιουτοτρόπως δημιουργεῖται αὐτόματος συρροὴ βλακῶν εἰς τὰς πάσης φύσεως ὀργανώσεις, αἴτινες, ἐὰν μὲν εἶναι συμφεροντολογικαί, διατηροῦν τουλάχιστον τὴν σοβαρότητα τῶν συμφερόντων των, ἐὰν ὅμως εἶναι «πνευματικαί» περιέρχονται σὺν τῷ χρόνῳ εἰς πλήρη βλακοκρατίαν. [...] Ἂν ὁ βλὰξ καταφεύγει εἰς τὴν ἐπιτηδειότητα λόγω τῶν πενιχρῶν πνευματικῶν τοῦ μέσων ἐκ τῆς αὐτῆς ἐλλείψεως ἀνωτέρων πνευματικῶν μέσων ὠθεῖται καὶ πρὸς τὴν ἀπάτην. Ἀπάτη εἶναι ὡς γνωστὸν ἡ ἀποσιώπησις τῆς ἀληθείας ἢ ἡ παράστασις ψευδῶν πραγμάτων ὡς ἀληθῶν. Ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ ὁρισμοῦ αὐτῆς συνάγεται ὅτι ἡ ἀπάτη δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν εὐφυΐαν τοῦ ἀπατεῶνος, διότι πᾷς ἄνθρωπος δύναται νὰ παραστήσῃ ψευδῶς πράγματα ὡς ἀληθῆ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ βλάξ, ἀλλ᾿ εἰς τὴν εὐπιστίαν τοῦ θύματος. Ὅτι λοιπὸν καταφεύγει εἰς αὐτήν, ὡς διανοητικῶς εὐκολώτερον μέσον ὁ βλὰξ ἐπειδή, στερούμενος εὐφυΐας, εἶναι ἀνίκανος νὰ μεταχειρισθῇ ἔντιμα μέσα, εἶναι αὐτονόητον, διότι ἔντιμα μέσα ὡς δυσκολώτερα, χρησιμοποιεῖ μόνον ὁ κεκτημένος πραγματικὴν ἀτομικὴν ἀξίαν. Ἡ ἀντίληψις αὕτη προέρχεται ἐκ τῆς «θεωρίας» τοῦ βλακὸς περὶ τῆς εὐπιστίας. Εἰθισμένος ὁ βλὰξ νὰ «σκέπτεται» οὐχὶ διὰ τοῦ νοητικοῦ μηχανισμοῦ, ἀλλὰ διὰ χονδροειδῶν ἔξωθεν ἐντυπώσεων, δὲν ἐρευνᾷ τὰς αἰτιοκρατικὰς σχέσεις, ἀλλὰ περιορίζεται εἰς τὸ γεγονὸς μίας ἐπιτυχούσης ἀπάτης, γεγονὸς ἐξ οὗ καὶ μόνου συνάγει τὴν βλακείαν τοῦ θύματος καὶ τὴν εὐφυΐαν τοῦ ἀπατεῶνος." 

Θεωρώ το απόσπασμα εξαιρετικά επίκαιρο ειδικώς, και το κείμενο του Λεμπέση διαχρονικό γενικώς. Απλώς αυτό τον καιρό, του εγκλεισμού στα σπίτια τους των πάσης φύσεως φραπεδόβιων ειδικολόγων της διπλανής πόρτας, μια βόλτα στα Ελληνικά social media μπορεί να το επιβεβαιώσει πέραν πάσης αμφιβολίας. Η προσπάθεια απάντων από την μία να δείξουν ότι είναι εξυπνότεροι, σπουδαιότεροι, πιο πλροφορημένοι, κλπ από τους υπόλοιπους, αφετέρου δε, να ανήκουν και να γίνονται αποδεκτοί ως τετοιοι έχει προκαλέσει ένα τσουνάμι βλακείας, ψέμματος, και γελοιότητας άνευ προηγουμένου. Συνομωσιολάγνες θεωρίες με τις οποίες δεν θα πειθόταν ούτε ανόητο παιδί βρίσκουν άμεσα θιασώτες, στρεψοδικίες και αγελοποίηση αναδεικνύουν κάθε μέρα τον λειτουργικό αναλφαβητισμό που διακατέχει την Ελληνική κοινωνία. Όπως λέει και σύγχρονη νεοελληνική παροιμία "Δεν είχαμε λιγότερους βλάκες παλιότερα, απλώς δεν είχαν τόσα μέσα για να εκτίθενται".

Το ιατρικό απόρρητο στην εποχή του κορωνοϊού

Σήμερα ο κ. Τσιόδρας ανακοίνωσε πως 78 νέα κρούσματα κορωνοϊού καταγράφηκαν στη χώρα μας, ανεβάζοντας το συνολικό αριθμό σε 82 134 νοσηλεύονται, εκ των οποίων οι 53 διασωλημένοι σε ΜΕΘ, ενώ στους 22 ανέρχεται ο συνολικός αριθμός των συμπολιτών μας που έχασαν τη ζωή τους.

Ανεξάρτητα από τις ανακοινώσεις του κ. Τσιόδρα, σήμερα ανακοινώθηκε και το πρώτο κρούσμα στον νομό Φλώρινας, ξεκινώντας σε τοπικό επίπεδο την δυσάρεστη, πλην αναγκαία συζήτηση αναφορικά με την αποκάλυψη ή μη της ταυτότητας.

Κατά τον νέο Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR) τον οποίο έχει αποδεχθεί η Ελλάδα στα τέλη Μαΐου του 2018 και έκτοτε έχει ισχύ νόμου του κράτους, η ζήτηση για αποκάλυψη στοιχείων νοσούντων ατόμων είναι σύννομο αίτημα, καθώς αυτός εισάγει μία, μεταξύ άλλων εξαίρεση στην απαγόρευση δεδομένων υγείας. Συγκεκριμένα, στην παρ. 2 του άρθρου 9 αναφέρει ότι η απαγόρευση δε εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων και όταν «θ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για λόγους δημόσιου συμφέροντος στον τομέα της δημόσιας υγείας, όπως η προστασία έναντι σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας ή η διασφάλιση υψηλών προτύπων ποιότητας και ασφάλειας της υγειονομικής περίθαλψης και των φαρμάκων ή των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, βάσει του δικαίου της Ένωσης ή του δικαίου κράτους μέλους, το οποίο προβλέπει κατάλληλα και συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων και ελευθεριών του υποκειμένου των δεδομένων, ειδικότερα δε του επαγγελματικού απορρήτου».

Έγκλημα κατά της ανθρωπότητας

Την Αριστοτέλεια ρήση «Φιλία εστί μία ψυχή εν δυσί σώμασιν ενοικουμένη» («Η φιλία είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δυο σώματα») επισήμανε φίλος με ανάρτηση του στο Facebook σε φωτογραφία πάνω στο κινέζικο πακέτο βοήθειας με μάσκες και άλλο νοσοκομειακό υλικό, και, άλλο, ανάλογο πλην ζεν ρητό, στα ιταλικά, στο αντίστοιχο πακέτο που φέρονται να έστειλαν οι κινέζοι στην Ιταλία, επισήμανε στο δικό του προφίλ άλλος φίλος ("Είμαστε κύματα από την ίδια θάλασσα, φύλλα από το ίδιο δέντρο, λουλούδια από τον ίδιο κήπο").

Αμφότεροι εξαιρετικών ποιοτήτων άνθρωποι που είμαι ευγνώμων που οι δρόμοι της ζωής μας συναντήθηκαν, αλλά και πολλοί άλλοι φίλοι, έναντι της γενναιοδωρίας συναισθημάτων και της αγαθοεργίας των λίγων, ξεχνούν πρόθυμα πως τα πρώτα κρούσματα φτάνουν στα νοσοκομεία της Γουχάν στις 17 Νοεμβρίου. Οι αρχές κάνουν αγώνα να φιμώσουν όσους μιλούν για νέο ιό, όπως έγινε με τον άτυχο γιατρό Λι Γουενλιάνγκ. Τέλη Δεκεμβρίου «Κινεζικά μικροβιολογικά εργαστήρια, που έχουν απομονώσει τον κορωνοϊό, διατάσσονται να σταματήσουν την έρευνα και να καταστρέψουν τα δείγματα» (Times 1.3.2020). Στις 31 Δεκεμβρίου η Κίνα ανακοινώνει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας κάποια μυστηριώδη κρούσματα πνευμονίας. Στις 14 Ιανουαρίου ο ΠΟΥ ανακοινώνει ότι, σύμφωνα με έρευνες των κινεζικών αρχών, «δεν υπάρχουν ξεκάθαρες αποδείξεις ότι ο ιός μεταφέρεται από άνθρωπο σε άνθρωπο». Στις 23 Ιανουαρίου η πόλη Γουχάν μπαίνει σε καραντίνα, δύο μήνες μετά τα πρώτα κρούσματα. Κατά την γνώμη μου, το κράτος της Κίνας θα πρέπει να λογοδοτήσει για έκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Τροφή για σκέψη | Albert Camus: ...τούτη η σιωπή είναι το τέλος του κόσμου

Ζούμε μέσα στον τρόμο γιατί η πειθώ έχει χάσει τη δύναμή της, γιατί ο άνθρωπος παραδόθηκε ολοκληρωτικά στην ιστορία και δεν μπορεί πλέον να στραφεί προς εκείνη την πλευρά του εαυτού του, το ίδιο αληθινή όπως και η ιστορική πλευρά, την οποία ξαναβρίσκει μπροστά στην ομορφιά του κόσμου και των προσώπων. Γιατί ζούμε στον κόσμο του αφηρημένου, το κόσμο των γραφείων και των μηχανών, των απόλυτων ιδεών και του δύσκαμπτου  μεσσιανισμού.  Ασφυκτιούμε ανάμεσα σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι έχουν απόλυτο δίκιο, είτε πρόκειται για τη μηχανή τους, είτε για τις ιδέες τους. Και για όλους εκείνους που ζουν μόνο με το διάλογο και τη φιλία των ανθρώπων τούτη η σιωπή είναι το τέλος του κόσμου / Albert Camus

Οι Αποικιοκράτες και οι απόγονοι του Πλάτωνα

Αποτελεί κάτι σαν προσωπικό έθιμο για μένα να παρακολουθώ τον τελικό του μουντιάλ, πράγμα που κάνω με χαρακτηριστική ασυνέπεια, μια στις δυό ή τρεις φορές. Ανήκω σε εκείνη την  άδοξη φυλή των ΕΜΠ (Ειλικρινών Μη Ποδοσφαιρόφιλων) και είμαι απόλυτα αδιάφορος για όλυς του αγώνες, δεν ξέρω και δεν με ενδιαφέρει να μάθω παίκτες και ομάδες, κλπ.  Το "έθιμο" προκύπτει από τις παρεΐστικες αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων, την μόνη περίοδο που επηρεασμένος από φίλους έβλεπα ποδόσφαιρο και παίζαμε "χαρτάκια" (ένα παιδικό παιχνίδι της δεκαετίας του '80 με "συλλεκτικές" κάρτες που  έδειχναν τα τυποποιημένα τα επιτεύγματα σε διάφορα επίπεδα διεθνών "άσσων" του ποδοσφαίρου, και, ο παίκτης που είχε σειρά, ζητούσε από τους συμπαίκτες τους να αναφέρουν ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό για τις κάρτες που εκείνοι κρατούσαν στα χέρια τους, και, αν του δικού του ποδοσφαιριστή η απόδοση στο συγκεκριμένο χαρακτηριστικό ήταν καλύτερη  από τους υπόλοιπους, κέρδιζε τα χαρτιά (παίκτες) των υπολίπων, αλλιώς, έχανε την σειρά και το δικό του χαρτί. Φυσικά μετά βλέπαμε "ζωντανά" στο Μουντιάλ τα χαρτάκια μας! Αλλά, τους πιο αδιάφορους από μας, μας ενδιέφεραν μονάχα οι κορυφαίοι. Έτσι, θα βλέπαμε τους "τελικούς", και ορισμένους αγώνες μόνο, διότι στην διάρκεια των υπολοίπων θα προτιμούσαμε να βάζουμε εμείς τα γκολ, στα πάρκα και τις πλατείες των καλοκαιρινών διακοπών μας!

Τιμώντας το έθιμο -αλλά και την πρόσκληση των φίλων του Institut français de Thessalonique να δούμε μαζί με τους γάλλους της Θεσσαλονίκης σε προτζέκτορα τον αγώνα στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου, παρακολούθησα τον τελικό. Είχε προηγηθεί μία σχετική έκπληξη μου διαβάζοντας διάφορα "status" φίλων εκ του Facebook, αλλά και φίλων (της πραγματικής ζωής) στο Facebook, που μου έκαναν εντύπωση για τον φανατισμό, την μισαλλοδοξία τους, αλλά προπάντων, για την έλλειψη πραγματικού Πολιτισμού και για την ανωριμότητά τους. Όταν δε άκουσα τους sportscaster να μιλούν για τους "παίκτες από την Αφρική" που "έχουν μεγαλώσει στη Γαλλία" και έχουν "αφομοιώσει τον γαλλικό τρόπο ζωής", η ενόχληση μου κορυφώθηκε.

Πριν ξεκινήσει ο αγώνας, διάβασα σε προφίλ ότι κάποιος υποστηρίζει την Κροατία, επειδή δεν του αρέσει να παίζει γεωπολιτικά παιχνίδια. Άλλος έγραφε ότι οφείλουμε όλοι να υποστηρίζουμε την Κροατία διότι η Γαλλία παίζει θέατρο και παιρνει τους αγώνες διότι είναι πουλημένη στους Γάλλους η διαιτησία. Κάποιος άλλος έγραφε ότι πρέπει να στηρίξουμε τους Κροάτες διότι είναι Βαλκάνιοι, όπως κι εμείς, άλλοι "θυμήθηκαν" ότι η Γαλλία υποστηρίζει τον ISIS και ότι έστιψε τις αποικίες της πήεε τα καλύτερα φτωχά μαυράκια από τις φαβέλες και τα έβαλε υποχρεωτικά να παίξουν για να την σώσουν από την Κροατική λαίλαπα, κλπ.

Notice everything · Accept the Everyday · Be a Femminist (video)

Η κατάχρηση των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης ως μέτρο προσωπικής δυστυχίας

Συχνά συζητείται ότι τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (στο εξής ΜΚΔ, για συντομία)  με πρώτο και καλύτερο το Facebook βλάπτουν τις κοινωνικές και διαπροσωπικές σχέσεις, προκαλούν απομόνωση, όπως και μια ψευδαισθητική θεώρηση του κόσμου, καθώς αυτός οράται μέσα από τους παραμορφωτικούς φακούς της υπέρ του δέοντος "έξωθεν καλής μαρτυρίας" που επιδιώκουν οι περισσότεροι χρήστες του. Έχει διατυπωθεί επίσης η άποψη ότι τα ΜΚΔ προκαλούν μία σειρά από ψυχολογικές διαταραχές, όπως και μία ιδιόμορφη μορφή εθισμού. Αν και το DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), που αποτελεί σημείο αναφοράς παγκοσμίως για τα κριτήρια αναγνώρισης των ψυχικών νοσημάτων δεν συμπεριέλαβε ούτε καν το προηγούμενο στάδιο από τα ΜΚΔ -το Internet- αλλά περισσότερο μια ειδική περίπτωση, το Internet Gaming, δηλαδή τα ηλεκτρονικά παιχνίδια ρόλων που παίζονται online, πυκνώνουν οι εισηγήσεις τα τελευταία χρόνια για την επόμενη αναθεώρηση του, ώστε αυτή να συμπεριλάβει τον εθισμό καθώς επίσης την σχέση του με άλλες νοσηρές καταστάσεις όπως η πρόκληση κατάθλιψης. Ο εθισμός στο διαδίκτυο (internet addiction) μια σχετικά νέα μορφή εξάρτησης, προτάθηκε ως όρος πρώτη φορά από τον Goldberg (1995) και απέκτησε ξεχωριστή δημοφιλία με νεότερη έρευνα της Young (1996, η οποία το 1998 εξεδόθη σε βιβλίο: Young, K. S. (1998). Caught in the Net. New York: John Wiley. ISBN 0471191590), αναφέρεται στην "καταναγκαστική, υπερβολική χρήση του διαδικτύου και τον εκνευρισμό ή δυσθυμική συμπεριφορά που παρουσιάζεται κατά τη στέρησή της". Ο εθισμός στο Διαδίκτυο, αν και δεν έχει επισήμως αναγνωρισθεί ως κλινική οντότητα παρά μόνο στην Κίνα, Ν.Κορέα και Ταϊβάν, αποτελεί μια κατάσταση που προκαλεί σημαντική έκπτωση στην κοινωνική και επαγγελματική ή ακαδημαϊκή λειτουργικότητα του ατόμου. Τα τελευταία 6 χρόνια διερευνάται ήδη ως μία επέκταση των παραπάνω ο λεγόμενος "εθισμός στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης" (Social Media Addiction).

Ο πρώτος "κώδων του κινδύνου" χτύπησε το 2009, μέσα από ένα άρθρο των ερευνητών  Christakis, D. A. και Moreno, M. A. με τίτλο "Trapped in the Net: Will Internet Addiction Become a 21st-Century Epidemic?" που δημοσιεύτηκε στην έντυπη έκδοση του αμερικάνικου Arch Pediatr Adolesc Med. Το άρθρο αφορούσε την τάση ανηλίκων να εθίζονται στο Facebook οι επαφές μέσω του οποίου ακόμα και με εν πολλοίς αγνώστους τους ανθρώπους έτειναν να υποκαθιστούν την πραγματικότητα. Μία μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2013 στο  Public Library of Science συνέβαλλε στον διάλογο την  θέση ότι τα αδιαμφήσβητητα οφέλη της χρήσης των ΜΚΔ απομειώνονται αν αναλογιστεί κανείς τον αριθμό των ανθρώπων που παρουσιάζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση ως αποτέλεσμα των επαφών τους μέσα από αυτά, ή που εντείνεται εφόσον ήταν ήδη χαμηλή. Η τρέχουσα συζητήση σήμερα έχει μετατοπιστεί προς το κατά πόσον το φαινόμενο είναι ψυχολογικό, και, ως εκ τούτου, πρέπει να αντιμετωπιστεί καθαρά ως τέτοιο με την δημιουργία ενός καθοδηγητικού πλαισίου διάγνωσης και μια μεθοδολογική προσέγγιση θεραπείας, ή, αντίθετα, αν πρόκειται για κοινωνικό φαινόμενο που ενεργοποιεί ή εντείνει γνωστές ψυχολογικές διαταραχές και παθήσεις. Παρόλα αυτα είναι διαπιστωμένο ότι η υπερβολική χρήση των ΜΚΔ έχει προκαλέσει αύξηση σε πρακτικές όπως το cyberbullying, το sexting ("λεκτικό" cybersex και "καμάκι" στο διαδίκτυο, το οποίο σε συνεχή και ακραίο βαθμό θεωρείται ψυχολογικό πρόβλημα), και διαταραχές ύπνου. Δεκάδες έρευνες έχουν δει το φως της δημοσιότητας έκτοτε με ποικίλους προσανατολισμούς. Για παράδειγμα, το 2015 οι περισσότερες  έρευνες εστιάστηκαν στον περιορισμό του χρόνου των χρηστών που "κόλλησαν" με τα ΜΚΔ, ιδίως σε συνάρτηση με τις προσδοκίες που έτρεφαν από τις επαφές τους σε αυτά (Chen, Hsuan-Ting; Kim, Yonghwan (2013). "Problematic Use of Social Network Sites: The Interactive Relationship Between Gratifications Sought and Privacy Concerns". Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 16 (11): 806–812, το διαβάζετε ΕΔΩ, με αναθεωρήσεις).

Την Άνοιξη του 2016 οι ερευνητές Holly B. Shakya του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια και ο Nicholas A. Christakis του Yale, κατάφεραν να αποδείξουν αυτό που προηγούμενες έρευνες είχαν αποτύχει να κάνουν: να συνδέσουν την κατάθλιψη και την δυστυχία των χρηστών με το Facebook απο τα ΜΚΔ. Οι μεταξύ δεκάδων ενδιαφερόντων επιμέρους συμπερασμάτων, αναφέρουν τα εξής: "Η κατά πρόσωπο διάδραση είναι γνωστό ότι συμβάλλει καίρια στην ευτυχία. Με την ανάδυση και εκτεταμένη χρήση των ΜΚΔ σε πολλαπλές συνεχούς διαθεσιμότητας πλατφόρμες ερωτηματικά έχουν ανακύψει αναφορικά με την επίδραση των online κοινωνικών συναναστροφών. Στην έρευνα μας διαπιστώσαμε τις συνέπειες της διαπροσωπικής σύνδεσης τόσο online όσο και offline μέσα από κοινωνικά δίκτυα με πολλά διαφορετικά και σαφώς οριζόμενα κριτήρια μιας "καλής ζωής". Αξιοποιήσαμε τρία "κύματα" (2013, 2014, and 2015) δεδομένων από ένα δείγμα 5,208 ατόμων, συμπεριλαμβάνοντας στην  ανάλυση μας μέτρα κοινωνικού δικτύου, σε συνδυασμό με αντικειμενικά μέτρα χρήσης του Facebook. Ορισμένως, μελετήσαμε και διερευνήσαμε τις διασυνδέσεις της ανάπτυξης ενός κοινωνικού δικτύου από κάθε άτομο στον πραγματικό κόσμο σε σύγκριση με τις ανάλογες δραστηριότητές του στον εικονικό χώρο του Facebook, ενώ σε όλες τις περιπτώσεις λάβαμε υπόψιν μας δομημένες καταγραφές από τους ίδιους τους χρήστες της φυσικής τους υγείας, της ψυχικής υγείας τους, της ικανοποιήσης απο την ζωή τους, και του σωματικού βάρους τους. Το συμπέρασμα από το σύνολο της έρευνας μας και την στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων είναι ότι συνολικά η χρήση του Facebook συμβάλλει αρνητικά ως προς την ευτυχία των χρηστών του". Η έρευνα είναι εξαιρετικά ενδελεχής, ενώ η παραπομπή που ακολουθεί εξηγεί με κάθε λεπτομέρεια το στατιστικό μοντέλο και περιέχει πλειάδα στοιχείων που τεκμηριώνουν την θέση των δύο ερευνητών. Η πρώτη δημοσίευση της έρευνας βρίσκεται σε PDF αρχείο, ελέυθερο να το "κατεβάσετε" ΕΔΩ.

Η κατακλείδα και τις προηγουμενες έρευνες όσο και στην τελευταία που αφορά κατά αποκλειστικότητα το Facebook είναι το θέμα της σύγκρισης μιάς υπερβολικά κάποιες φορές καλής εικόνας αστραφτερής ζωής που προβάλλεται από ανθρώπους με περισσότερο χρόνο/χρήματα/ανάγκη προβολής του Εγώ τους, με άλλους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν είτε απλά χαμηλή αυτοεκτίμηση είτε νοσούν ψυχικά με κάποια μορφή καταθλιψης, και το εν λόγω πλαίσιο σκέψης επιδεινώνει την κατάσταση τους. Στο παρελθόν έχω διαβάσει άλλες έρευνες, τις οποίες αυτή την στιγμή δεν θα παραθέσω λεπτομερώς εδώ. Σύμφωνα με το πνεύμα των αποτελεσμάτων τους, σημαντική θα ήταν η συζήτηση του εξαρτησιογόνου αποτελέσματος που προκαλεί σε κάποιους η δυνατότητα πλήθυνσης της απεύθυνσης τους μέσω ενός δομημένου δικτύου, σε δυνητικά εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Σε ορισμένους η δυνατότητα αυτή προκαλεί την ενεργοποίηση ενός πλαισίου σκέψης που στο τέλος τους επιτείνει την αίσθηση της μοναξιάς, περεταίρω και της ανασφάλειας όταν αποσυνδέονται από ένα εικονικό  κοινωνικό δίκτυο στο οποίο νιώθουν ότι πάλαιψαν και έγιναν με την αξία τους αποδεκτοί. Όταν μία προσωπικότητα με αυτά τα χαρακτηριστικά αποσυνδέεται από το Facebook, νιώθει κυριολεκτικά σα να βρίσκεται μόνος του σε έναν ξένο τόπο.

Το πρόβλημα είναι ότι η ρηχότητα της επαφής στο Facebook, ιδίως μεταξύ ανθρώπων που δεν γνωρίζονται, αδυνατεί να υποκαταστήσει έστω την φυσική επαφή, αλλά και την επαφή μεταξύ ανθρώπων που γνωρίζονται σε όποιον βαθμό· ενόσω οι δεύτεροι αξιοποιούν το μέσο για να διευρύνουν την επαφή τους και να αυξήσουν την συχνότητα της, οι πρώτοι βιώνουν μια διαρκή αγωνία να επιτύχουν  την διακράτηση του ενδιαφέροντος από ανθρώπους με τους οποίουςτους δένει μονάχα η δήλωση της παρουσίας και τη αποδοχής του ενός για τον άλλον, που έρχεται με την αυτοματοποιημένη δυνατότητα του "Like", σε περιεχόμενο που συχνά πλέον χρήστες που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους αποτίουν χωρίς καν να έχουν οποιαδήποτε επαφή με το δημοσιοποιούμενο μέσω αναρτήσεων περιεχόμενο από άλλους χρήστες, ή με τους ίδιους. Αυτοί οι χρήστες είναι που συχνά δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς να κοιτούν νευρωτικά συνέχεια το κινητό τους. Θα δείτε ανθρώπους να κάθονται σε "ζωντανές" και όμορφες παρέες σε καφετέριες και σε μπαρ και όλοι να κοιτούν το κινητό τους αντί να μιλούν. Θα δείτε μεγαλύτερους ανθρώπους να κάθονται μόνοι ώρες ολόκληρες και να "παίζουν" με το Facebook αντί να έχουν κάποια δραστηριότητα, κοινωνική ή μη. Μην κάνετε το λάθος να ποινικοποιήσετε το Facebook, ή οποιοδήποτε ΜΚΔ: στην καλύτερη περίπτωση αναδεικνύουν και δίνουν τροφή στιςαδυναμίες μας, και στον χειρότερο εαυτό που ήδη έχουμε, δεν τον προκαλούν.

Λογοτεχνία που εξακολουθεί να επουλώνει τις κοινωνικές πληγές (video)

Αν υπαγορευετε βία σε ό,τι εναντιωνεστε να αναμενετε πως θα την υποστειτε

Bία ενάντια στους ρατσιστές, βία ενάντια στους φασίστες, βία ενάντια στους παιδόφιλους, βία ενάντια στους βιαστές, βία ενάντια στους πλούσιους, βία ενάντια στους καπιταλιστές, βία ενάντια στην αντίπαλη ομάδα, βία ενάντια στους πολιτικούς αντιπαλους, "βία στην βία της εξουσίας", βία ενάντια "στους προσκυνημένους", βία ενάντια στους διαφωνούντες, βία ενάντια στους εφησυχασμένους, βία ενάντια στους εγκληματίες, Bία ενάντια στην βία, βία, βία βία...

Πηγή Φωτογραφίας Lifo

ΑΝ η κοινωνία συνολικά και γενικά προτρέπεται να αντιδρά με βία σε ό,τι την ενοχλεί, δικαίως ή αδίκως, και συνηθίσει στην ιδέα, μετά από ένα σημείο και πέρα δεν έχει καμία σημασία ποιός έχει δίκιο και ποιός άδικο, διότι, ανάλογα με τις κοινωνικές δυναμικές, τις χειριστικές δυνατότητες του εκάστοτε κέντρου εξουσίας, και την τοπική ισχύ του άλογου πλήθους, οποιοσδήποτε έστω και στιγμιάια ανήκει στην μειοψηφία θα ποδοπατείται. Η οχλοκρατία δεν είναι ούτε πολίτευμα, ούτε "κατάσταση": απώλεια κάθε κατάκτησης του πολιτισμού είναι, εκβαρβαρισμός είναι και κατάντια, τόσο για την κοινωνία (γενικά και αόριστα) όσο και για καθέναν από εσάς που μου την υπερασπίζεστε ως "επιλογή". Αν είστε ελεύθεροι να σπάσετε το κεφάλι του Φασίστα, και δεν θεωρείτε πως πρέπει να πιέσετε αφόρητα για την απόδοση δικαιοσύνης εντός του νομικού συστήματος, ανοίγετε τον δρόμο ο κάθε φασίστας να μπορεί να σπάσει το δικό σας κεφάλι (αλλά και το δικό μου, και του διπλανού μου). Αν θεωρείτε ότι πρέπει να παλουκωθεί ο βιαστής και να λυντσαριστεί ο παιδόφιλος, τι θα γίνει αν ξαφνικά στην συνείδηση του πλήθους θεωρηθεί π.χ. δικαιολογημένη η εκτέλεση ενός πρόσφυγα επειδή κατηγορείται ότι πυρπόλησε μια εκκλησία; Θα είστε και τότε τόσο λαύροι υποστηρικτές της "άμεσης δημοκρατίας" και των λαϊκών δικαστηρίων; Πως θα ανακαλέσετε μία λανθασμένη καταδίκη, όταν έρθουν νέα στοιχεία στο φως; Και αν το κοινωνικό σύνολο μάθει στην γενικευμένη αυτοδικία, πως ακριβώς θα το χαλιναγωγήσετε όταν ευκολόπιστα θα δεχθούν ότι κάθε gay είναι δυνητικλός παιδόφιλος (όπως πιστεύει μέρος της ελληνικής κοινωνίας);